Waxaa mar kale dib u dhacay qorshihii lagu keenayay ciidamo ka socda dalka Masar, kuwaas oo la filayay inay ka mid noqdaan howlgalka Midowga Afrika ee taageerada iyo xasillinta Soomaaliya (AUSSOM). Dib u dhaca ayaa ka dhashay caqabado dhaqaale iyo farsamo oo saameeyay howlgalka guud ee Midowga Afrika ee Soomaaliya.
Tallaabadan ayaa sababtay in la go’aamiyo sii joogitaanka ciidamada Burundi ee horey loo qorsheeyay inay Soomaaliya ka baxaan ugu dambeyn 30-ka June 2025, ka dib markii ay dowladaha Soomaaliya iyo Burundi isku fahmi waayeen tirada ciidamada Burundi ee laga saari karo dalka. Waxaa la filayay in ciidamada Burundi lagu beddelo kuwa cusub oo ka imanaya dalka Masar.
Go’aanka dib-u-joogitaanka ciidamada Burundi waxaa lagu gaaray fadhigii 1287-aad ee Golaha Nabadda iyo Ammaanka Midowga Afrika (AUPSC), waxaana shirkan guddoominayay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee dalka Uganda, Jeje Odongo. Wuxuu carabka ku adkeeyay muhiimadda ay ciidamada Burundi u leeyihiin dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo xasilloonida mustaqbalka fog ee Soomaaliya.
Golaha AUPSC wuxuu go’aamiyay in dhammaan ciidamada AUSSOM, oo ay ka mid yihiin kuwa la qorsheeyay in laga saaro dalka dhammaadka June 2025, ay sii helaan taageerada saadka iyo agabka ee Xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS) muddo lix bilood ah oo dheeraad ah.
Dib u dhaca ku yimid keenista ciidamada Masaarida ayaa abuuray hubanti la’aan ku saabsan in ciidamadaas ay dhab ahaantii yimaadaan Soomaaliya, iyadoo ay jiraan caqabado dhaqaale iyo dhibaatooyin farsamo oo dhanka gaadiidka ah. Waxaa sidoo kale hoos u dhacay kalsoonidii ku aaddaneyd waqtiga iyo hannaanka ay ku imaan lahaayeen.
Howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM wuxuu la tacaalayaa xaalado adag, oo ay ka mid yihiin dhaqaale xumo iyo gaabis dhinaca wada shaqeynta ah ee u dhexeeya Midowga Afrika, Qaramada Midoobay, iyo saaxiibada caalamiga ah. Caqabadahan ayaa fursad siiyay in lagu sii hayo ciidamada Burundi iyo sidoo kale booliiska ka socda dalalka Ghana iyo Sierra Leone, kuwaas oo qorshuhu ahaa in la beddelo.
Sida ku cad qorshaha cusub ee AUSSOM, ciidamada Masar waxa la keeni karaa Soomaaliya oo kaliya haddii dalka ay ka baxaan tiro u dhiganta ciidamadaas oo ka tirsan ciidamada Burundi, kuwaas oo intooda badan hadda ku sugan deegaannada maamulka Hirshabeelle.
Golaha Nabadda iyo Ammaanka Midowga Afrika wuxuu sidoo kale ku baaqay in la qabto shir deg-deg ah oo caalami ah, si dhaqaale loogu ururiyo howlgalka AUSSOM oo hadda u baahan sanadkii miisaaniyad gaaraysa $166.5 milyan. Waxaa laga dalbaday Madaxda Midowga Afrika inay la xiriiraan Qaramada Midoobay, Midowga Yurub, Ingiriiska, iyo saaxiibada kale ee Soomaaliya.
Qorshaha rasmiga ah ee loo dejiyay ciidamada AUSSOM wuxuu ka kooban yahay:
-
4,500 askari oo ka socda Uganda
-
2,500 askari oo ka socda Itoobiya
-
1,520 askari oo Jabuuti ka socda
-
1,410 askari oo ka socda Kenya
-
1,091 askari oo laga filayay Masar
Inkasta oo Dowladda Soomaaliya sheegtay inay tababartay in ka badan 20,000 askari si ay ula wareegto amniga dalka, Midowga Afrika wuxuu weli muujinayaa walaac ku saabsan heerka diyaar garowga dhabta ah ee dowladda federaalka si ay si buuxda ugala wareegto mas’uuliyadda amniga, xilli weerarada Al-Shabaab ay wali joogto yihiin.
