Diyaaradda Airbus A320 oo ka mid ah diyaaradaha ugu caansan ee rakaabka qaada ee heer caalami ayaa si rasmi ah loo daahfuray sanadkii 1984, iyada oo noqotay mashruuc muhiim u ah horumarka shirkadda diyaaradaha samaysa ee Airbus, oo xarunteedu tahay magaalada Toulouse ee dalka Faransiiska. Diyaaraddan ayaa markii ugu horreysay samaysay duulimaad tijaabo ah 22-kii bishii Febraayo 1987, halka ay si rasmi ah ugu bilaabatay adeegyada duulimaadyada rakaabka sanadkii 1988, waxaana shirkaddii ugu horreysay ee ay adeegsatay ahayd Air France. Waxaa la oran karaa A320 waxay ahayd horumar taariikhi ah, maadaama ay ahayd diyaaraddii ugu horreysay ee ganacsi ee si buuxda u isticmaasha nidaamka elektaroonigga ah ee loo yaqaan “fly-by-wire,” taasoo badashay habkii gacanta lagu maamuli jiray diyaaradaha ee hore u jiray.
Diyaaradda Airbus A320 waxaa loogu talagalay in ay buuxiso baahida safarrada masaafo dhexdhexaad ah oo isku xira magaalooyin kala duwan, iyadoo ay shirkadaha diyaaradaha adduunka ku amaanaan isku-dheelitirnaanta qiimaha hawlgalka iyo awoodda ay u leedahay in ay qaado rakaab badan, iyadoo bixinaysa adeegyo raaxo leh. Qaab dhismeedka gudaha diyaaraddan ayaa u saamaxaaya in ay qaado illaa 180 rakaab ah iyadoo loo dhigayo laba darajo (business iyo economy), hase yeeshee marka lagu sameeyo kaliya darajada economy-ga, waxaa ay qaadi kartaa illaa 186 qof, taasoo ka dhigaysa mid si gaar ah loogu habeyn karo baahiyaha shirkadaha diyaaradaha ee kala duwan. Diyaaraddu waxay si caadi ah ula timaaddaa labo duuliye iyo afar shaqaale cabin crew ah.
Marka la eego awoodda duulimaadka ee A320, waxay u qalabeysan tahay labo matoor oo kala noqon kara CFM International CFM56 ama IAE V2500, kuwaasoo mid walba bixiya awood kor u dhaafeysa 25,000 pounds of thrust. Waxaa lagu yaqaannaa in ay leedahay dherer dhan 37.57 mitir, baalal gaara 34.1 mitir, iyo dherer ka sarreeya dhulka oo gaaraya 11.8 mitir. Tani waxay u suurta gelisaa in ay si ammaan ah ugu degto garoomo kala duwan, kuwa yaryar iyo kuwa waaweynba, taasoo sare u qaaday adeegsiga caalamiga ah ee diyaaraddan.
Xagga xawaaraha, Airbus A320 waxay gaari kartaa xawaare ugu badan oo gaaraya 871 km/h, halka xawaaraheeda caadiga ah uu yahay 828 km/h. Dhererka ugu badan ee ay duuli karto waa 39,000 feet, taasoo u dhiganta ku dhawaad 12,000 mitir. Waxaa intaa dheer in diyaaraddu ay safar joogto ah ku tagi karto masaafo dhan 6,100 illaa 6,900 km, taasoo macnaheedu yahay in ay si toos ah uga duuli karto magaalooyin sida Nairobi ilaa Johannesburg, ama Istanbul ilaa Abu Dhabi.
Diyaaradda A320 waxaa lagu shidayaa shidaal lagu qiyaasay 24,210 litir, taasoo ka dhigaysa mid wax ku ool u ah shirkadaha diyaaradaha ee doonaya inay yareeyaan kharashaadka shidaalka, iyada oo aan laga tanaasulin waxqabadka iyo badqabka. Waxaa sidoo kale aad looga bogaadiyay tayada nidaamkeeda elektaroonigga ah ee cockpit-ka, kaasoo ah mid si buuxda dijitaal u ah, taasoo ka dhigaysa howlgalka diyaaradda mid hufan oo sax ah. Habka “fly-by-wire” ayaa bixiya kantarool toos ah oo ay maamusho kombiyuutar, halkii duuliyuhu si toos ah ugu maamuli lahaa diyaaradda.
Inta lagu jiro taariikhdeeda wax soo saar, Airbus A320 waxaa laga sameeyay in ka badan 10,000 nuqul, taasoo ka dhigaysa mid ka mid ah diyaaradaha ugu iibinta badan ee abid la sameeyay. Diyaaraddan ayaa hadda la adeegsadaa dalal iyo shirkado badan sida American Airlines, Lufthansa, Qatar Airways, IndiGo, Turkish Airlines, iyo kuwo kale oo badan. Waxaa intaas dheer, sanadkii 2016 waxaa la bilaabay nooc cusub oo lagu magacaabo A320neo (New Engine Option), kaasoo leh tamar yareyn sareysa iyo buuq hooseeya, waxaana loogu talagalay in uu noqdo mid sii raaca baahiyaha cusub ee xagga deegaanka iyo dhaqaalaha.
Guusha A320 ma ahayn mid ku kooban keliya xagga tirooyinka la sameeyay, balse sidoo kale waxay noqotay tiir-dhexaadka horumarka tiknoolajiyada diyaaradaha ee qarnigii 20-aad, iyada oo gelisay hal-abuur cusub oo ay hadda adeegsadaan diyaaradihii xigay. Waxaa la filayaa in A320 iyo qoyska ay ka tirsan tahay (oo ay kamid yihiin A319, A321) ay sii ahaan doonaan laf-dhabarta safarada rakaabka ee dunida sanadaha soo socda.
Gunaanadkii, Airbus A320 waa astaan casri ah oo matasha horumarka dhanka duulista, iyadoo isku dhafaysa raaxo, badqab, tignoolajiyad horumarsan iyo awoodda adeegsiga sare. Waxay ka mid tahay diyaaradaha ugu muhiimsan ee isbedelka ku sameeyay safarada rakaabka caalamka, waxayna weli sii haynaysaa kaalintaas, iyada oo mar kasta la jaanqaadaysa baahiyaha cusub ee suuqa iyo horumarka teknoolojiga.
