Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa qaaday tallaabooyin istiraatiiji ah oo isku dhafan si looga xoreeyo kooxda Al-Shabaab deegaannada ay wali kaga sugan yihiin gobollada dhexe iyo kuwa koonfureed. Waxaa si gaar ah la isugu diyaariyay howlgal ballaaran oo ka dhici doona gobolka Shabeellaha Dhexe, gaar ahaan degmada istiraatiijiga ah ee Aadan Yabaal. Ciidamo si gaar ah u tababaran, kuna qalabeysan agab casri ah ayaa lagu soo bandhigay deegaanka Garasweyne, kuwaas oo loogu talagalay inay fuliyaan hawlgallo culus oo lagu xaqiijinayo amniga iyo soo celinta maamul dowladeed.
Saraakiisha howlgalka ayaa xaqiijiyay in abaabulkan uu yahay wajiga labaad ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, iyadoo la doonayo in gebi ahaanba laga xoreeyo gobollada bartamaha dalka. Qorshahan waxaa iska kaashanaya ciidamada xoogga dalka, kuwa Booliiska, iyo xoogagga deegaanka, waxaana howlgalka lagu wadaa inuu bilaabmo maalmaha soo socda.
Dhinaca waqooyi-bari Soomaaliya, waxaa isna muuqda isbedel sharciyeed iyo hannaanka maamul ee sii xoogeysanaya. Madaxweynaha maamulka cusub ee Waqooyi Bari Soomaaliya, Cabdiqaadir Cali Firdhiye, ayaa si rasmi ah u saxiixay dastuurka cusub ee maamulkaas. Dastuurkan waxa uu qeexayaa qaab-dhismeedka maamulka, awoodaha hay’adaha dowladda, nidaamka doorashooyinka, iyo adeegyada bulshada. Waxa kale oo lagu adkeeyay ilaalinta dhaqanka, diinta, iyo xuquuqda haweenka iyo carruurta. Saxiixa dastuurka ayaa lagu tilmaamay mid dhameystiraya dadaalladii muddo dheer socday oo lagu dhisayo saldhig sharciyeed rasmi ah.
Isla waqooyiga Soomaaliya, maamulka Puntland ayaa isna ku hawlan howlgal milatari oo lagu beegsanayo buuraha Calmadow ee gobolka Sanaag, halkaas oo ay ku sugan yihiin dagaalyahano ka tirsan kooxda Al-Shabaab. Ciidamada PMPF (Puntland Maritime Police Force) ayaa la filayaa inay saldhig rasmi ah ka furan degmada xeebeedka Laasqoray si ay u xoojiyaan amniga badda iyo hawlgallada lagula dagaallamayo argagixisada. Waxaa sidoo kale la sheegay in howlgalka Calmadow uu yahay qeyb ka mid ah istiraatiijiyadda la magac baxday “ONKOD,” taas oo loogu talagalay in Al-Shabaab laga saaro buuraha gobolka Sanaag.
Si kastaba ha ahaatee, xaaladda gobolka Sanaag ayaa kasii daraysa iyadoo ay is hayaan saddex dhinac: maamulka Puntland, maamulka cusub ee Waqooyi Bari Soomaaliya, iyo maamulka Somaliland oo qeyb ka mid ah gobolka si gaar ah u maamusha. Tani waxay sare u qaaday culeyska siyaasadeed ee gobolka Sanaag, iyadoo Laasqoray iyo Laasacaanood ay noqdeen meelaha ugu kulul ee iskahor imaadyada siyaasadeed.
Dhanka kale, ciidamada xoogga dalka Soomaaliya iyo kuwa Uganda ee ka tirsan howlgalka Midowga Afrika (ATMIS/AUSSOM) ayaa howlgal qorsheysan ka fuliyay magaalada istiraatiijiga ah ee Bariire, oo qiyaastii 50km u jirta magaalada Muqdisho. Weerarkan oo qeyb ka ah dagaalka Shabeellaha Hoose looga saarayo Al-Shabaab ayaa lagu dilay in ka badan 50 dagaalame oo kooxda ka tirsan, oo ay ku jiraan saraakiil muhiim ah:
-
Mohammed Abdallah – Khabiir hubka lidka taangiyada
-
Sadam Ibrahim – Khabiir ku xeel dheer qaraxyada IED
-
Abas – Taliyaha ciidanka lugta ee kooxda
Ciidamada huwanta ayaa hadda ku sugan gudaha Bariire, kuna howlan sifeynta deegaanka si loo sugo amniga buuxa. Dowladda Uganda ayaa si adag u beenisay warar sheegaya in khasaare xoogan uu gaaray ciidamadooda, iyagoo sheegay in wararkaasi yihiin borobagaando ay faafinayaan taageerayaasha Al-Shabaab.
Isku dhafka howlgalada militari, hirgelinta dastuurada cusub, iyo abaabulka maamulka ayaa muujinaya in Soomaaliya ku jirto marxalad adag oo isbeddel iyo dagaal u dhexeeya dowladnimo xoogeysaneysa iyo kooxo doonaya inay carqaladeeyaan. Dagaalka lagula jiro Al-Shabaab waxa uu hadda gaaray wejiyo cusub oo istiraatiiji ah, halka dhinaca siyaasadeedna la arkayo isku dayo lagu dhisayo sharciyo deegaan ku saleysan, si loo xaqiijiyo nidaam federaal ah oo ka turjumaya baahida dhabta ah ee bulshada.
